دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
بازدید دکتر حسینی از دانشگاه ادیان و مذاهب؛
همکاری‌ها با دانشگاه مذاهب اسلامی گسترش می‌یابد
یادداشتی از دکتر سید حسن اسلامی؛
افتادن و برخاستن
دانشکده عرفان برگزار می‌کند:
پیش‌همایش عرفان اهل‌بیتی: ماهیت و ضرورت

بررسی سیر تطور اثر به حدیث در قرن دوم و سوم هجری قمری

 
تاریخ انتشار: 1399/12/03    

بررسی سیر تطور اثر به حدیث در قرن دوم و سوم هجری قمری

جلسه دفاع از رساله دکتری دانشجو امیر عبدل با عنوان «بررسی سیر تطور اثر به حدیث در قرن دوم و سوم هجری قمری» روز یکشنبه سوم اسفندماه 1399 در سالن کنفرانس شهید بهشتی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، در جلسه دفاع از رساله دکتری دانشجو امیر عبدل با عنوان «بررسی سیر تطور اثر به حدیث در قرن دوم و سوم هجری قمری»، حجج اسلام دکتر مهدی فرمانیان و دکتر سید مهدی طباطبایی قریشی به عنوان استادان راهنما، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد معینی‌فر به عنوان استاد مشاور و حجج اسلام دکتر حسین رجبی، دکتر محمد غفوری‌نژاد و دکتر سید محمد سبط طباطبایی به عنوان استادان داور حضور داشتند.

 

در چکیده این رساله آمده است:

اتفاقات قرن دوم و سوم هجری قمری به علت مطرح شدن بسیاری از مسائل اولیه اسلام، اهمیت ویژه‌ای دارد. عامه مردم به دلیل عدم کتابت حدیث به خاطر عدم اختلاط حدیث با قرآن و نفوذ قدرت فرهنگی و سیاسی خلفا، به حدیث مستند که به پیامبر اکرم(ص) برگردد، بی‌توجه شدند. اهل اثر نیز به دلیل تشدید اختلافات در مسائل مختلف، نفوذ عقل‌گرایی به جامعه اسلام، نقدهای عقل‌گرایان و رأی‌گرایان به اهل اثر و نفوذ معتزله در دربار خلیفه، اعتبار خود را در میان عامه مردم از دست دادند و به نوعی، عقل‌گرایی در میان عامه مردم رواج یافت. در این میان شافعی بعد از مشاهده اختلافات فراوانی که بین اصحاب و عامه مردم بود، تضییق تعریف سنت را مطرح کرد و سنت را اختصاص به قول و فعل پیامبر اکرم(ص) نمود و عمل شیخین و سایر صحابه را خارج کرد، تا بتواند اختلافات و بدعت‌هایی را که به اسم اسلام و پیامبر اکرم(ص) وارد دین شده بود، از بین ببرد. از این رو دویست سال به سنت‌های خلفا و صحابه عمل می‌شد و حدیث بسیار اندکی از پیامبر اکرم(ص) در میان مردم دیده می‌شد. حال این سؤال مطرح است که چگونه می‌توان روایات صحیح السند که به پیامبر(ص) برمی‌گردد، پیدا کرد؟ پژوهش حاضر برای بررسی دقیق مسئله سیر تطور احادیث به تبیین مفاهیم محوری موضوع از قبیل حدیث، سنت، اثر و وضع پرداخته و با مراجعه به آثار و منابع علوم مختلف اندیشمندان مسلمان و نیز آیات و روایات مرتبط و مورد استناد، سامان یافته است و جایگاه اهل اثر در قرن اول و دوم، تأثیر اهل اثر در مدینه که تأثیر مستقیمی بر سنت اسلامی داشته است و با بیان تقابل اهل اثر با اهل رأی و معتزله، جایگاه اهل اثر بررسی شده است. سیر تحول تبدیل اثر به حدیث با عواملی هم‌چون نقدهای عقل‌گرایان و رأی‌گرایان به اهل اثر، رونق یافتن تفکر عقل‌گرایان در میان عامه مردم و ورود معتزله به دربار خلیفه و تضییق تعریف سنت، به قول و فعل و تقریر پیامبر(ص) بررسی شده است تا علت از دست رفتن اعتبار اولیه اثر نشان داده شود. در ادامه بحث علل و عوامل تبدیل اثر به حدیث گفته شده است. با تحلیل اسناد قرن دوم و سوم هجری قمری، احادیثی را که تبدیل در آنها صورت گرفته جریان تبدیل اثر به حدیث اثبات شده است. هدف پژوهش حاضر این است که از طریق تحلیل اوضاع و زمانه مسلمانان در دو قرن اول و نیز تحلیل جریان‌ها و اختلاف‌های آن دوره، نشان دهیم برخی از احادیثی که در منابع حدیثی اهل‌سنت به پیامبر(ص) منسوب شده‌اند، در واقع قول و فعل صحابه (یعنی اثر) بوده‌اند که تحت عواملی، به پیامبر(ص) منسوب گشته‌اند. بررسی احادیث مختلف، ممیز درستی و نادرستی احادیث مختلف خواهد بود که به نوعی با نام پیامبر(ص) وارد دین شده است و سبب تصحیح بسیاری از احکام فقهی خواهد بود، که حتی با تحلیل اسناد به صورت دقیق می‌توان روایاتی را که وارد مذاهب دیگر شده است هم تصحیح کرد. از اهداف دیگری که می‌توان برای این پژوهش در نظر گرفت، این است که بررسی احادیث به شکل دقیق، سبب ایجاد روحیه نقدپذیری در احادیث خواهد بود.


برچسب ها : رساله, دکتری, امیر عبدل, دانشگاه ادیان و مذاهب, مهدی فرمانیان, سید مهدی طباطبایی قریشی, محمد معینی فر, حسین رجبی, محمد غفوری نژاد, سید محمد سبط طباطبایی

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده رسانه و ارتباطات
واحد مشهد

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.