دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
حجت الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب؛
آیت الله تسخیری همچون نگین در میان علمای جهان اسلام می درخشید
جلسه دفاع از رساله دکتری برگزار شد:
نقش شعرای شیعی عصر حضور در گسترش فرهنگ تشیع
جلسه دفاع از رساله دکتری برگزار شد:
النسویه التأویلیه فی العالم العربی (عرض و تحلیل)
جلسه دفاع از رساله دکتری برگزار شد:
مدرنیته و تحولات گفتمانی فقه شیعه در حوزه زنان
به همت مرکز آموزش‌های آزاد دانشگاه ادیان و مذاهب؛
برنامه علمی فرهنگی طلوع برگزار می‌شود
با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب؛
وبینار تخصصی نکوداشت آیت‌الله تسخیری برگزار می‌شود
معاونت آموزش و تحصیلات تکمیلی خبر داد:
کلاس‌های مقطع دکتری به صورت مجازی برگزار می‌شود
در پی درگذشت یکی از دانشجویان عزیز؛
دانشکده زن و خانواده داغدار شد

اعتقاد به اصالت قدرت، منکری بود که در زمان امام حسین(ع) اتفاق افتاد

 
تاریخ انتشار: 1399/07/20    

اعتقاد به اصالت قدرت، منکری بود که در زمان امام حسین(ع) اتفاق افتاد

دکتر ابوالقاسم فنائی تصریح کرد: برخلاف آن تفسیری که بعضی‌ها از این حادثه دارند که یزید قمارباز و سگ‌باز بود و حضرت منظورش از امر به معروف و نهی از منکر آن مفاسدی بود که بین جامعه پیدا شده بود و ایشان می‌خواست حکومت را بگیرد و از طریق حکومت مردم را امر به معروف و نهی از منکر کند، نه! این‌ها نیست.

دکتر ابوالقاسم فنائی، دین‌پژوه و استاد دانشگاه ادیان و مذاهب در چهاردهمین ویژه‌برنامه تعزیت آفتاب که به همت کانون فرهنگی امام حسین (ع) مسجد میرنشانه کاشان برگزار شد، به جنبه‌های اخلاقی و معنوی نهضت امام حسین(ع) پرداخت و گفت: باید ببینیم حادثه عاشورا تا چه حد تاب تفسیر و تبیین اخلاقی دارد؟ تا مدت‌ها تبیین رایج از این حادثه، بین عموم متفکران شیعی و شیعیان، تفسیر یا تبیین اسطوره‌ای بود. بعد از این مرحوم دکتر شریعتی، مرحوم آیت‌الله صالحی نجف‌آبادی و بعدها آیت‌الله مطهری و دیگران سعی کردند تبیینی زمینی‌تر از این حادثه به دست بدهند.

 

فنایی افزود: ارائه تبیین درست از این واقعه در گرو این است که ما دو خوانش از اسلام را از هم جدا کنیم؛ خوانش علوی و خوانش اموی. این خوانش‌ها از جهات مختلف متفاوت‌اند.در تبیین دکتر شریعتی، او تأکید می‌کند بر این‌که اگر شما در ذیل یک حکومت جبار و خودکامه زندگی می‌کنید که تا بن دندان مسلح است و به هیچ عنوان از راه مسالمت‌آمیز و یا جنگ مسلحانه هم نمی‌توانید آن حکومت را براندازی کنید، دست‌کم کاری که می‌توانید بکنید، این است که حکومت را افشا کنید.

 

وی اظهار داشت: به همین خاطر در تبیین مرحوم شریعتی، نقش اسرای کربلا خیلی پررنگ است. انگار که یک وظیفه مرکبی بوده که به دو قسمت تقسیم می‌شده، یک قسمت کار امام حسین(ع) بود که با شهادت خودش آن رسالتی را که داشت، انجام بدهد و قسمت دیگر رسالتی بوده که بر دوش اسرا و مخصوصاً حضرت زینب علیها سلام وجود داشته است.

 

او در ادامه گفت: آیا امام حسین (ع) برای آن کنش‌ها و واکنش‌هایی که از خودشان نشان دادند، از همان ابتدای حرکت تا جنگ و تصمیمات مهم‌شان، آیا توجیه و دلیل اخلاقی داشتند؟ پیش‌فرض بنده این است که بسیاری از فجایع بزرگی که در تاریخ اسلام و چه‌بسا در تاریخ ادیان دیگر اتفاق افتاده، به خاطر جدا شدن دین از اخلاق بوده است.

 

فنایی ضمن اشاره به این‌که اگر بخواهیم تبیینی اخلاقی از حرکت امام حسین(ع) داشته باشیم که بتوانیم از آن در زندگی خودمان استفاده کنیم، گفت: برای این کار باید به سه اصل اخلاقی برجسته توجه کنیم:

 

۱. عدالت: امام در وصیت‌نامه‌شان به محمد بن حنفیه، قبل از خروج از مدینه، می‌فرمایند من از مدینه برای امر به معروف و نهی از منکر بیرون می‌روم. در انتهای آن جمله می‌گویند: وَ أَسیرُ بِسیرَهِ جَدِّی وَ أَبی… یعنی روش زمامداری و شیوه اداره جامعه. شیوه اداره جامعه در زمان پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) شیوه عادلانه بوده است.

 

در مورد امر به معروف، برخلاف آن تفسیری که بعضی‌ها از این حادثه دارند که یزید قمارباز و سگ‌باز بود و حضرت منظورش از امر به معروف و نهی از منکر، آن مفاسدی بود که بین جامعه پیدا شده بود و ایشان می‌خواست حکومت را بگیرد و از طریق حکومت مردم را امر به معروف و نهی از منکر کند، نه! این‌ها نیست. چون بزرگ‌ترین منکری که در آنجا اتفاق افتاده بود، تبدیل خلافت به سلطنت بود.

 

اصل کرامت انسانی. حضرت به این نتیجه می‌رسند که دفاع و شهید شدن و مرگ با عزت بهتر است از زندگی با ذلت. خیلی از کارهایی که امام انجام دادند ازجمله پذیرش توبه حر، آب دادن به لشکر دشمن، برداشتن بیعت از یاران و … برمی‌گردد به اصل آزادگی و حریت.

 

با این سه اصل می‌شود این حرکت را توضیح داد. نتیجه این می‌شود که امام حسین(ع) فقط برای شیعیان الگو نیست، فقط برای مسلمانان الگو نیست، بلکه برای کل بشریت می‌تواند الگو باشد. همه انسان‌ها این سه اصل را می‌توانند به‌عنوان سه اصل بنیادین اخلاقی بپذیرند و بر اساس آن زندگی کنند.

 

وی با بیان این‌که در حادثه کربلا ما با دوراهی‌ها و گزینش‌ها و تصمیم‌های فراوانی از جانب شخصیت‌های متفاوت ازجمله حر، زهیر و حتی عمر سعد مواجهیم، گفت: کل تصمیمات زندگی ما را می‌شود به دو دسته تقسیم کرد؛ در بعضی از این تصمیمات، اخلاق، ساکت است. اما نوع دوم دوراهی‌های اخلاقی هستند. اگر از آن مسیری که اخلاق به ما می‌گوید بخواهیم برویم، باید هزینه بدهیم. آن هزینه است که نشان می‌دهد که انسان‌ها چقدر به کمال رسیده‌اند در قلمرو اخلاق.

 

ما باید بفهمیم که در هرکدام از این موقعیت‌ها قرار می‌گیریم، برای رفتار اخلاقی باید هزینه بدهیم. با چه قیمت و تمهیداتی دیگران می‌توانند ما را وادار کنند آن کار غیراخلاقی را انجام بدهیم؟ اگر ما آنجا بودیم چه‌کار می‌کردیم؟ اگر حاکمیت ری را به ما پیشنهاد می‌کردند چه می‌کردیم؟

 

فنائی در ادامه گفت: ما باید توجه داشته باشیم که برای چه کسی داریم عزاداری می‌کنیم و چه انتظاری داریم از این عزاداری؟ قطعاً اگر این سوگواری برای امام حسین(ع) باعث شود که یک تحول در شخصیت ما پیدا بشود و تبدیل شویم به یک انسان بهتری، وقتی‌که از مجلس عزاداری بیرون آمدیم دیگران احساس کنند که ما عوض‌شده‌ایم، دروغ کمتر می‌گوییم، کمتر سر مردم کلاه می‌گذاریم، کمتر ظلم می‌کنیم، اگر اینها باشد قطعاً این خودش می‌شود یک مدرسه برای تربیت اخلاقی. هدف اصلی سوگواری هم همین بوده است. حالا در طول تاریخ چه اتفاقاتی افتاده که یک‌جوری چراغ سبز شده برای اینکه عده‌ای کارهای خلاف اخلاق در طول سال انجام بدهند و بعد بگویند خب می‌رویم آنجا یک قطره اشک می‌ریزیم یا نذر می‌کنیم یا سینه می‌زنیم گناهان‌مان بخشیده می‌شود؛ این تحریفی است که در این قضیه اتفاق افتاده! سوگواری و عزاداری یک ارزش ابزاری دارد. اگر ما بخواهیم از نظر اخلاقی بگوییم که این کار خوبی است، باید ببینیم که این ابزار برای چه چیزی است؟ آن هدف است که به این وسیله ارزش می‌دهد. اگر آن هدف خوب باشد، ارزشمند می‌شود، اما اگر هدف چیزهای دیگری باشد خود یزید هم ممکن است حاضر باشد در برخی از این مجالس شرکت کند!

 

او ادامه داد: دکتر شریعتی می‌گفت بعضی خون را تبدیل کرده‌اند به تریاک! اگر بعضی مجالس به‌جای این‌که انسان‌ها و وجدان‌های خفته را بیدار کرده و حساسیت اخلاقی مردم را نسبت به ظلم و بی‌عدالتی و بی‌انصافی و بیدار کند، به‌صورت یک ماده مخدر عمل کند و مردم فکر کنند که تنها وظیفه‌شان این است که بیایند آنجا اشک بریزند و بعد که بیرون رفتند رفتارشان در بیرون یک رفتار کسی باشد که انگار با امام حسین(ع) ارتباطی ندارد، اگر از بیرون نگاه کنیم، می‌ببینیم این رفتار اصولی نیست. آن چیزی که مهم است برقراری ارتباط وجودی با امام حسین(ع) است.

 

منبع: خبرگزاری شفقنا


برچسب ها : ابوالقاسم فنائی, امام حسین(ع), دانشگاه ادیان و مذاهب

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده رسانه و ارتباطات

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز