دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران؛
سلسله نشست‌های روش‌شناسی برگزار می‌شود
انجمن دانشجویی فلسفه دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار می‌کند:
اراده معطوف به بازآفرینی خود؛ عملی در زیست فلسفی معنابخش
با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مسجدجامعی؛
کارگاه علمی آموزشی «در شمال آفریقا چه می گذرد» برگزار می‌شود
مرکز خدمات جامع سلامت پردیس برگزار می‌کند:
نشست آموزشی «سرطان قابل پیشگیری و درمان است»

علوم انسانی دو قرن است وارد مرحله جدیدی شده است

 
تاریخ انتشار: 1398/11/19    

علوم انسانی دو قرن است وارد مرحله جدیدی شده است

هفتمین نشست کتاب‌سرای ادیان پنجشنبه ۱۷ بهمن ۹۸، با معرفی کتاب تاریخ مذاهب اسلامی تألیف محمد ابوزهره و حضور حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علیرضا ایمانی مترجم و استاد سید علی موسوی‌نژاد ناقد، در کتاب‌سرای ادیان برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، در این جلسه که با همکاری انجمن دانش‌آموختگان و انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر ایمانی مترجم کتاب با تأکید بر این‌که در نقد، ضعف و عیب‌ها بیشتر بروز می‌کند و این مسئله برای نویسنده و مترجم مفید خواهد بود، گفت: ابوزهره یکی از بهترین نویسندگان در حوزه مذاهب در دوره معاصر است و افزون بر آن، استاد دانشگاه الازهر و یک شخصیت وحدتی است.

دکتر ایمانی در ادامه بیان کرد: ابوزهره کتاب دیگری به نام الوحدة الاسلامية دارد که در آن به مسئله وحدت بین امت اسلامی اصرار دارد. با وجود فعالیت‌های سَلفی‌ها در زمان حیات ابوزهره، او در کنار عالمانی هم‌چون شیخ محمود شلتوت از مسئله وحدت دفاع کرد.

این استاد دانشگاه ادیان و مذاهب، کتاب ابوزهره را اثری جامع دانست و افزود: نویسنده گزارش کاملی از مذاهب مختلف اسلامی را ارائه کرده و این رویه او بر خلاف اسلافش هم‌چون بغدادی و اسفراینی، بی‌طرفانه است.

سید علی موسوی‌نژاد استاد و پژوهشگر حوزه فرق و زیدیه که در جلسه به عنوان ناقد حضور داشت، با تأکید بر این‌که علوم انسانی حدود دو قرن است که وارد مرحله جدیدی شده است، گفت: باید ادیان و مذاهب را همان‌گونه که هستند، بشناسیم که روی‌کرد دانشگاه ادیان و مذاهب نیز چنین بوده است.

وی افزود: مطالعات حوزه ادیان و فرق نباید غرض‌ورزانه باشد و امروزه دیگر نمی‌توان برای شناخت فرق اسلامی به کتاب الملل و النحل شهرستانی، الفرق بین‌ الفرق یا مقالات الاسلاميين رجوع کرد چرا که آن‌ها روی‌کرد سنتی نسبت به شناخت فرق دارند.

موسوی‌نژاد در ادامه بیان کرد: کتاب محمد ابوزهره نیز در حوزه تألیفات سنتی فرق جای می‌گیرد، چراکه نگاه از بیرون به شیعه و اهل‌سنت دارد. وی در عین حال گفت: این کتاب یکی از بهترین کتاب‌ها در حوزه فرق است.

این استاد دانشگاه ادیان و مذاهب با اشاره به این‌که نام کامل عربی کتاب، «تاريخ المذاهب الاسلامية في السياسة و العقائد و الفقه» است، گفت: در ترجمه کتاب به این مسئله توجه نشده است و عنوان فارسی کتاب، کامل نیست.

موسوی‌نژاد، تحلیلی بودن و استفاده کردن از منابع غنی را از نقاط قوت کتاب ابوزهره برشمرد و افزود: کتاب تقسیم‌بندی خوبی دارد و مباحثِ مذاهب سیاسی را از مباحث فقهی جدا کرده است.

این پژوهشگر حوزه فرق در ادامه افزود: محمد ابوزهره در جایگاه یک سنّی از مسئله خلافت تمجید کرده است که نمی‌توان آن را بی‌طرفانه قلمداد کرد.

موسوی‌نژاد گفت: ابوزهره داستان عبدالله بن سبا را پذیرفته و از مسئله ایرانی بودن تشیع دفاع می‌کند و این نشانه بی‌طرف نبودن مؤلف است.

 ناقد کتاب، قضاوت منفی درباره شخصیت مختار، هم‌چنین قرار دادن شیعه در تقسیم‌بندی‌های سیاسی را از دیگر اشکالات وارد به کتاب ابوزهره برشمرد و گفت: شاید وجهه کلامی و فقهی شیعه قوی‌تر از بحث سیاسی آن باشد.

این استاد دانشگاه در ادامه تصریح کرد: محمد ابوزهره علاوه بر این‌که درباره اهل‌سنت در بخش سیاسی بحث می‌کند، در بحث فقهی و کلامی نیز به آن و تقسیم‌بندی‌هایش می‌پردازد و وجهه کلامی اهل‌سنت را مطرح می‌کند ولی در بخش کلامی کتاب، اثری از تشیع نیست و این اشکال به ابوزهره وارد است که شیعه را صرفاً به عنوان یک مذهب سیاسی معرفی کرده است.

موسوی‌نژاد به عنوان یک پژوهشگر حوزه زیدیه گفت: در حوزه زیدیه نیز نقدهایی به کتاب ابوزهره وارد است. مثلاً ابوزهره، زیدیه را نزدیک‌ترین فرقه به اهل‌سنت می‌داند، در حالی که زیدیه نزدیک‌ترین فرقه به شیعه دوازده امامی است.

وی با نادرست خواندن این ادعای ابوزهره که زیدیه وجود نص بر ولایت امام علی(ع) را قبول ندارند، تصریح کرد: فقط برخی از شاخه‌های زیدیه به وجود نص قائل نیستند ولی زیدیه جارودیه وجود نص بر ولایت امامت علی(ع) را قبول دارد.

موسوی‌نژاد، ادعای ابوزهره درباره جواز زیدیه بر هم‌زمانی دو امام را نیز نادرست خواند و گفت: مثلاً زیدیان هادویه این‌چنین فتوایی ندارند.

ناقدِ کتابِ ابوزهره با نادرست دانستن ادعای ابوزهره درباره مشکوک بودن روایت غدیر تصریح کرد: عمده عالمان اهل‌سنت اصل روایت غدیر را پذیرفته‌اند.

موسوی نژاد، نسبت دادن حدیث افتراق به امامیه و هفتاد فرقه شدن آن و ماجرای غیبت امام زمان(عج) در سرداب را از دیگر اشکالات وارد به کتاب دانست.

از نظر ناقد کتاب، گزارش ابوزهره درباره اسماعیلیان و هم‌زمانی حسن صباح با الحاکم بامرالله نیز نادرست است، چراکه به لحاظ تاریخی، دوره الحاکم بامرالله ششمین خلیفه فاطمی، ۴۱۱ هجری و حسن صباح حدود ۴۸۰ هجری است.

دیگر اشکال وارد بر کتاب ابوزهره از نظر موسوی‌نژاد، خلط میان امام مستور و مهدی موعود است چرا که «مستوریت» در اسلام به معنی «مهدویت» نیست.

موسوی‌نژاد افزود: در بحث اباضیه، ابوزهره هیچ اشاره‌ای به عمان و جغرافیای حضور اباضیان نمی‌کند که این می‌تواند به دلیل بی‌اطلاعی نویسنده باشد و یا این‌که از قلم افتاده است.

استاد دانشگاه ادیان و مذاهب با اشاره به این‌که محمد ابوزهره با علوم روز مثل علوم سیاسی و اجتماعی آشنا بود، گفت: ابوزهره نظریه خلافت اهل‌سنت را مطابق با قرارداد اجتماعی و دموکراسی معرفی می‌کند، در حالی که بیعت و شورا با دموکراسی هم‌خوانی ندارد؛ خصوصاً این‌که خود ابوزهره تصریح می‌کند که «قریشیت» شرط در خلافت اهل‌سنت است.

موسوی‌نژاد درباره ترجمه کتاب نیز گفت: افزودن القابی همچون «حضرت» و «امام» به ائمه(ع) در متن فارسی، دخل و تصرف در متن اصلی است. وی برخی توضیحات اضافی مترجم را نیز غیرضروری دانست و تأکید کرد: برخی بخش‌های ترجمه به مقابله مجدد با متن اصلی و اصلاح نیاز دارد.

موسوی‌نژاد در پایان، پرداختن به مذاهب و فرق جدید را از نقاط قوت کتاب دانست.


برچسب ها : سید علی موسوی نژاد, علیرضا ایمانی, تاریخ مذاهب اسلامی

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز